Een familiebedrijf overnemen gaat niet alleen over grond, gewassen en machines. Het gaat ook over vertrouwen, ruimte geven en leren van elkaar. Nico Hoogendoorn weet daar inmiddels alles van. Hij nam in 1998 het familiebedrijf, Dutch Valley Vegetables, over en werkt tegenwoordig samen met zijn vrouw Wendy en dochter Nathalie, die voorzichtig haar eigen toekomst op het bedrijf begint uit te stippelen. Ondertussen wordt geïnvesteerd in de bedrijfsvoering en staat er een nieuwe bewaar- en verwerkingsschuur in de steigers.

Het bedrijf van de familie Hoogendoorn kent een lange geschiedenis. Nico's vader, Nico Hoogendoorn senior, kreeg in 1949 een boerderij toegewezen. Vanaf het begin van de jaren tachtig teelden Nico's ouders op kleine schaal broccoli. Dat gewas zou later een steeds belangrijkere plaats krijgen binnen het bedrijf.

Toch was het voor Nico zelf aanvankelijk helemaal niet vanzelfsprekend dat hij het bedrijf zou overnemen. "Ik wilde plant- en teeltadviseur worden", vertelt hij. Een goede vriend wist hem ervan te overtuigen de kans om het familiebedrijf voort te zetten niet zomaar voorbij te laten gaan. In 1998 zette hij uiteindelijk de stap.

In de loop der jaren ontwikkelde het bedrijf zich verder. Sinds 2021 wordt naast traditionele broccoli ook bimi geteeld. Bimi is een groente die veel lijkt op broccoli, maar herkenbaar is aan de lange, slanke stelen en kleine bloemknoppen. De teelt vertoont veel overeenkomsten met broccoli, maar vooral de oogst vraagt volgens Nico om een andere organisatie.

Duurzaam investeren
"Qua teelt heeft het veel overeenkomsten met broccoli, alleen is de oogst van bimi zeer arbeidsintensief", legt Nico uit. Daarom is gezocht naar manieren om efficiënter te werken, ook voor de verwerking van de producten. Zo investeerde Oxin Growers, de telerscoöperatie waarbij Dutch Valley Vegetables is aangesloten, op het bedrijf onder meer in een sorteermachine, een volautomatische plantmachine, moderne paklijnen en geavanceerde weegtechniek. Deze innovaties dragen bij aan een efficiënter teelt- en verwerkingsproces en helpen de arbeidsintensiteit te verminderen.

Ook verduurzaming van de bedrijfsvoering is een belangrijk thema voor Nico. Een deel van de benodigde energie wordt bijvoorbeeld opgewekt met zonnepanelen die, eveneens via de telerscoöperatie, op het dak van de schuur zijn geïnstalleerd.

Dat Oxin Growers als erkende productenorganisatie de Europese SIG&F-subsidie kan aanvragen voor duurzame investeringen bij aangesloten teeltbedrijven, is een belangrijk voordeel van het lidmaatschap. De familie Hoogendoorn ervaart echter ook op andere vlakken de kracht van de coöperatie. Nico noemt vooral het regelen van de afzet als een belangrijke toegevoegde waarde voor het bedrijf.  Sinds begin dit jaar is Nathalie lid van Young Oxin, een netwerk voor jonge telers binnen de coöperatie. Haar eerste activiteit was een bezoek aan het distributiecentrum van Albert Heijn. “Ik denk dat we bij Young Oxin veel van elkaar kunnen leren en samen leuke dingen kunnen ondernemen. Het is gezellig om met verschillende mensen en telers samen te komen, ervaringen uit te wisselen en te ontdekken hoe anderen hun bedrijf runnen.

Nieuwe generatie komt dichterbij
De meest zichtbare verandering binnen het familiebedrijf speelt zich misschien wel binnen de familie zelf af. Dochter Nathalie werkt inmiddels intensief mee. Dat is echter niet altijd het plan geweest. “Ik werk nu twee jaar intensief mee op het bedrijf maar daarvoor keek en hielp ik ook al af en toe mee” vertelt Nathalie. Ook zij had aanvankelijk geen uitgesproken ambitie om het bedrijf in te gaan. Inmiddels is dat veranderd. "Nu lijkt het me heel leuk en wil ik eigenlijk niet echt iets anders meer."

Daarmee dient zich voorzichtig een volgende generatie aan. Dat betekent niet dat vader en dochter hetzelfde naar het bedrijf kijken. Volgens Nathalie denken ze regelmatig hetzelfde over zaken, maar pakken ze problemen verschillend aan. "Ik ben meer van het eerst doen en dan nadenken, terwijl mijn vader eerst nadenkt en daarna pas handelt." Nico herkent die verschillen, maar ziet ook overeenkomsten. "Ik had eerlijk gezegd niet verwacht dat Nathalie zo nauw bij het bedrijf betrokken zou raken, maar het is heel fijn om samen met mijn dochter te werken."

Directe communicatie
Samenwerken als vader en dochter betekent wel dat de grens tussen werk en privé niet altijd scherp is. Het bedrijf ligt immers letterlijk aan huis. Werk komt daardoor regelmatig ter sprake wanneer de werkdag eigenlijk al voorbij is. Natuurlijk zijn er ook weleens meningsverschillen, maar volgens Nico wordt er vooral veel gelachen.

Directe communicatie past volgens Nico goed bij de manier waarop ze samenwerken. "Lekker direct communiceren, daar hou ik van", zegt hij. Tegelijkertijd omschrijft hij zijn dochter als "lekker eigenwijs". Juist de onbevangenheid ziet hij als een eigenschap die waardevol kan zijn voor een volgende generatie ondernemers. "De jeugd ziet tegenwoordig nergens meer tegenop. 'Oh, dat doe ik wel effe.'" Nathalie zegt op haar beurt dat ze van haar vader heeft geleerd om ook naar anderen te luisteren en te kijken hoe zij dingen aanpakken. En misschien minstens zo belangrijk: "Altijd te lachen."

Investeren in de toekomst
De familie is momenteel bezig met de bouw van een nieuwe bewaar- en verwerkingsschuur. Het proces verloopt volgens Nico naar tevredenheid, al zou het van hem altijd wat sneller mogen gaan. "De laatste loodjes wegen het zwaarst." De verwachting is dat de nieuwe schuur in maart volgend jaar kan worden afgerond. Daarmee krijgt de verdere ontwikkeling van het bedrijf verder vorm.

Voor ondernemers die zelf plannen hebben om hun bedrijf uit te breiden, heeft Nico geen ingewikkeld stappenplan. Zijn belangrijkste advies is: "Volg je gevoel en blijf bij jezelf."

Ruimte geven aan de volgende generatie
Nico heeft daarbij een duidelijk beeld van zijn eigen toekomstige rol. Hij wil uiteindelijk een stap terug kunnen doen. Nathalie krijgt dan de ruimte om haar eigen keuzes te maken Nathalie hoopt op haar beurt dat het bedrijf er over tien jaar nog grotendeels hetzelfde voor staat als nu, met  groei en modernisering als mogelijke volgende stappen.Daarmee lijken vader en dochter hetzelfde uitgangspunt te hebben: voortbouwen op wat er staat, maar tegelijkertijd blijven kijken waar het anders of slimmer kan.

Voor Nathalie is vooral de afwisseling een belangrijke reden waarom het werk haar aanspreekt. "Geen dag is hetzelfde, dus je verveelt je niet vaak en er is altijd wel wat te doen." Dat betekent ook dat er soms een tandje bijgezet moet worden. " Ook al loopt het de ene dag wat minder soepel dan de andere, het werk moet toch af."

Voor een agrarisch familiebedrijf is opvolging daarmee niet alleen een kwestie van eigendom of het overnemen van verantwoordelijkheden. Het is ook een proces waarin twee generaties naast elkaar werken, elkaar aanvullen en van elkaar leren.

Misschien is dat wel de kern van de volgende fase van het familiebedrijf: niet alles hetzelfde blijven doen, maar genoeg van elkaar meenemen om zelfstandig verder te kunnen.