Bij Hoogweg Paprikakwekerijen krijgt CO2 een tweede leven. Het bedrijf vangt sinds kort CO2 af uit de eigen biomassa-installatie, maakt die vloeibaar en slaat het op in twee grote tanks voor hergebruik in de kas. Erik Hoogweg is enthousiast over de innovatie. “Hiermee zetten we een belangrijke stap naar een toekomstbestendige CO2-voorziening.”
Hoogweg teelt in totaal 223 hectare rode, groene, oranje en gele paprika’s, waarvan het grootste deel in de Noordoostpolder. In Nootdorp, waar de familie Hoogweg oorspronkelijk vandaan komt, wordt 6,8 hectare paprika’s geteeld. De vruchtgroente wordt in eigen beheer verpakt en via de handelsrelaties van telerscoöperatie Oxin Growers rechtstreeks geleverd aan klanten in Noordwest Europa. De schaalgrootte van het bedrijf biedt kansen om ondersteunende faciliteiten als de energie- en CO2-voorziening centraal en efficiënt in te richten, zegt Erik Hoogweg. “Met de nieuwe installatie kunnen we minimaal de helft van onze CO2-behoefte zelf invullen.” De kassen werden voorheen verwarmd met gasketels, in 2006 werd de eerste WKK aangeschaft. De CO2 die daarbij wordt geproduceerd, wordt ingezet als een soort meststof in de kas om de paprika’s beter te laten groeien, aldus Hoogweg. “Dat ging een hele tijd goed, tot de opkomst van duurzame energie in de vorm van zonnepanelen en windmolens. De stroomprijzen zijn overdag vaak te laag om CO2 van te maken. En dat in combinatie met onder andere energiebelastingen maakt het financieel onlogisch om volledig te vertrouwen op een WKK.”
Schaarste op CO2-markt
Bovendien wilde het bedrijf verder verduurzamen. Dat leidde in 2017 tot de bouw van de eerste aardwarmte-installatie van de paprikakwekerij. “Met aardwarmte kunnen we onze kassen verwarmen zonder fossiele uitstoot, maar er komt geen CO2 meer vrij”, zegt hij. “Dat betekent dat we elders vloeibare CO2 moeten inkopen, bijvoorbeeld bij afvalverbranders, rioolwaterzuiveringen en groengasinstallaties. Dat ging in het begin prima, maar werd ieder jaar lastiger.” Volgens Hoogweg neemt de beschikbaarheid van CO2 af doordat steeds meer industriële CO2 ondergronds wordt opgeslagen. “Daardoor ontstaat schaarste op de CO2-markt. Dat zie je terug in zowel de beschikbaarheid als de prijs. Toen zijn we gaan nadenken hoe we daar zelf meer grip op konden krijgen.”
Zelf vloeibare CO2 maken
De oplossing werd gevonden in de bestaande biomassa-installatie uit 2020, die als tweede energiebron wordt ingezet om warmte te produceren voor in de kas. Deze installatie wordt vooral in de koude periode gebruikt, als aanvulling op aardwarmte. De warmte wordt geproduceerd met gecertificeerde Better Biomass houtsnippers (NTA 8080), afkomstig uit de regio. Hoogweg: “Bij het verbranden van hout komt biogene CO2 vrij. Dat verdwijnt normaal gesproken via de schoorsteen de lucht in, maar dat vangen wij nu af. Deze techniek is afkomstig uit de industrie, waar die bijvoorbeeld al bekend is in de afvalverbranding. De rookgassen worden door een absorptievloeistof geleid die de CO2 bindt. Vervolgens wordt de CO2 weer vrijgemaakt, gecomprimeerd en vloeibaar gemaakt.”
Opslag biedt flexibiliteit
De vloeibare CO2 wordt opgeslagen in twee opslagtanks van 30 meter hoog en 6 meter breed. Het gaat in feite om twee projecten, aldus Hoogweg, maar de tanks vormen een essentieel onderdeel van het project. “Zonder de tanks kunnen we de afvanginstallatie niet goed benutten, omdat we dan te weinig opslag hebben. Het CO2-verbruik is weersafhankelijk. Tijdens donkere dagen gebruiken de planten weinig CO2, terwijl de vraag op zonnige dagen juist hoog is. Dankzij de opslag kunnen we de afvanginstallatie continu laten draaien en hebben we altijd voldoende voorraad.”
Eerste in glastuinbouw
Volgens Hoogweg is de paprikakwekerij de eerste kwekerij in de Nederlandse glastuinbouw die biomassa niet alleen afvangt, maar ook vloeibaar maakt voor eigen gebruik. Hij vertelt dat de CO2-tanks zijn aangeschaft met SIG&F-subsidie en dat de investering door Oxin Growers is gedaan. “Als erkende producentenorganisatie kan Oxin Growers zo’n subsidie aanvragen, met als doel de teelt en afzet van groenten en fruit te verduurzamen. Wij mogen de installatie gebruiken.” De biomassa-installatie met twee ketels van bijna 15 megawatt thermisch vermogen is geleverd door Vyncke. De CO2-afvang is gerealiseerd door SAVE Energy en Johnson Controls is verantwoordelijk voor de installatie waarmee de CO2 wordt vervloeid.
Slimme combinatie
Volgens Hoogweg laat het project zien hoe de energievoorziening in de glastuinbouw verandert. Eén warmtebron of één CO2-bron is niet langer voldoende, zegt hij. “Glastuinbouw Nederland heeft zich als doel gesteld om in 2040 fossielvrij te telen. Daar willen wij op voorsorteren. Het afgelopen jaar hebben we 70 procent van onze energiebehoefte opgewekt met aardwarmte, 20 procent met biomassa, 9 procent met de WKK’s en 1 procent met een e-boiler. De toekomst zit in een slimme combinatie van verschillende systemen.” De nieuwe installatie is dan ook meer dan alleen een technische innovatie, besluit hij. “Het geeft ons meer zekerheid over de beschikbaarheid van CO2 én maakt ons bedrijf minder afhankelijk van een markt die steeds grilliger wordt. We zetten met dit project een belangrijke stap naar een robuuste en toekomstbestendige CO2-voorziening.”
DUURZAAM INVESTEREN
Om ook in de toekomst concurrerend en verantwoord groenten en fruit te kunnen telen, investeren telers continu in innovatie en verduurzaming. Daarbij gaat het niet alleen om minder impact op het milieu, maar ook om een robuustere bedrijfsvoering, lagere risico’s en toekomstbestendige teelt. Samenwerking, onderzoek en kennisdeling kunnen die ontwikkeling versnellen. Als erkende producentenorganisatie kan Oxin Growers haar leden daarbij onder andere faciliteren met Europese SIG&F-middelen. De investering in de CO2-tanks bij Hoogweg Paprikakwekerijen is daar een mooi voorbeeld van: hergebruik van CO2 uit biomassa draagt bij aan verduurzaming én geeft de teler meer grip op de beschikbaarheid van CO2.
KAS Magazine
Tekst: Annemarie Gerbrandy
Fotografie: Sharon Schouten
